Adamów – dawniej miasteczko, obecnie wieś położona nad rzeką Grybówką, wspominana już w XV wieku, w XVIII w. należy do rodu Krasińskich. Kościół z 1 poł. XIX w., późnobarokowy, znacznie zmieniony podczas restauracji w 1939 roku, obok murowana dzwonnica z XIX wieku.
Białka - pałacyk klasycystyczny z XIX w. z resztkami zabytkowego parku, dawniej folwark, obecnie Dom Dziecka.
Branica Radzyńska – wieś, około 10 km na płd.-wschód od Radzynia Podlaskiego.Dwór z 1884 roku z parkiem, obecnie szkoła, obok oficyna, stróżówka, czworak i kuźnia. W pobliżu XIX-wieczny park krajobrazowy.
Burzec - dawny dwór z XIX wieku, obecnie przebudowany, mieści szkołę podstawową (stracił wartości zabytkowe), obok park o pow. 5 ha. Dawniej własność Dmochowskich (Dmochowski był chrzestnym ojcem Henryka Sienkiewicza). Dwór często odwiedzany przez Sienkiewicza, umieszczony przez pisarza w I tomie „Potopu”. W pobliu stawy nazwane na pamiątkę częstych wizyt Henryka Sienkiewicza „Zagłoba”, „Kmicic”, „Wołodyjowski”.
Czemierniki - osada Czemierniki ze względu na swoje wartości historyczno-kulturowe (m. in. niemal niezmieniony układ przestrzenny miasta z wydłużonym rynkiem i unikatową architekturę) została wpisana do rejestru zabytków województwa lubelskiego. Ze starej zabudowy rynku nie zachował się m. in. ratusz murowany z I połowy XVI w. oraz zajazd.
1325 - wieś po raz pierwszy wzmiankowana jako parafia.
1509 - król Zygmunt I Stary nadaje wsi prawa miejskie oraz ustanawia jarmarki.
Najwspanialszy okres rozwoju Czemiernik przypada za Henryka Firleja (1574-1626), biskupa płockiego, później arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski. Cieszący się dużymi wpływami w Rzeczypospolitej, likwiduje on zbór kalwiński, który w połowie XVI w. założył ówczesny właściciel Czemiernik Jan Firlej, i zakłada misję Jezuitów. Jednocześnie - przy pomocy sprowadzonych architektów i budowniczych - tworzy tu swoją rezydencję.
W latach 1603-1612 zostaje wzniesiony murowany kościół pw. św. Stanisława Biskupa. Kościół jest dziełem Piotra Durie. Wzniesiony został w stylu renesansu lubelskiego na prostokątnym rynku o wymiarach 75 x 250 m. Ceglany, jednonawowy kościół, nakryty dwuspadowym dachem posiada dwie sześciokondygnacyjne wieże przykryte hełmami z blachy oraz portyk przed głównym wejściem. Budowa kościoła została ukończona w 1612 r. a w 1614 r. sklepienie przyozdobił sztukateriami Jan Wolf. We wnętrzu kościoła zachowała się część siedemnastowiecznego wyposażenia: chrzcielnica z kolorowego marmuru, dwie kropielnice kamienne oraz odrzwia marmurowe z herbami Firlejów. Z końca XIX wieku pochodzi jesionowy konfesjonał i witraże z wyobrażeniami świętych: Piotra i Pawła oraz Stanisława i Ludwika. W marmurowym, złoconym ołtarzu głównym znajduje się obraz przedstawiający św. Stanisława biskupa wskrzeszającego z grobu Piotrawina oraz św. Ludwika, u góry mniejszy - śmierć ś w. Stanisława. Cennym zabytkiem jest również barokowa ambona z figuralnymi wyobrażeniami ewangelistów, a także organy z początku XX w.
W latach 1615-1622 na zlecenie biskupa Firleja powstaje arcydzieło sztuki późnorenesansowej w Polsce, jedyne w swoim rodzaju takie założenie mieszkalne w Europie - willa włoska wraz z zespołem fortyfikacji bastionowej typu starowłoskiego (od miasta budowle oddzielone były stawami ). Przy pomocy ogrodników z Flandrii zakłada H.Firlej ogrody, które uchodziły wówczas za najpiękniejsze w Polsce. Miasto otrzymuje również nowy herb - na niebieskim tle Madonna w złotej koronie, w zielonej szacie i białym płaszczu stojąca na półksiężycu. Jest to herb Czemiernik również dzisiaj.
W 1852 pałac otrzymał attykę neogotycką, co mu nadało dzisiejszy wygląd. W skład zespołu pałacowego wchodzi też murowana oficyna z 1629 roku, brama wjazdowa z 1624 roku oraz zabytkowy park.
Inwestycje poczynione przez H. Firleja i wzrost znaczenia miasta awansowały je do jedynej prywatnej rezydencji tego dostojnika. Szymon Starowolski stawiał Czemierniki w rzędzie najpiękniejszych miast Lubelszczyzny. W swoim "Opisaniu Królestwa Polskiego za Zygmunta III ..." tak pisał: "... już zaś przewyższa je miasto Czemiernice, dla piękności Ogrodów i wspaniałego Pałacu, od wielkiego niegdyś Męża Henryka Firleja Arcybiskupa Gnieźnieńskiego wystawionego...".
1625 - prestiż czemiernickiej rezydencji Henryka Firleja podniósł pobyt w niej (w okresie od października 1625 r. do stycznia 1626 r.) króla Zygmunta II Wazy wraz z rodziną i dworem. Rodzina królewska schroniła się tutaj przed panującą w Krakowie zarazą. Wydarzenie to upamiętnia tablica z napisem łacińskim wmurowana nad drzwiami frontowymi pałacu.
1655 – „potop szwedzki”. Dzięki umocnieniom Szwedzi nie potrafili zdobyć zamku ale zniszczyli doszczętnie miasto.
W latach 70-tych XVII w. Czemierniki przechodzą drogą kupna w ręce Jana III Sobieskiego i jego syna Jakuba.
1719 - miasto przechodzi w ręce Stefana Humięckiego herbu Junosza - wojewody podolskiego. Kolejnym właścicielem Czemiernik zostaje Stanisław Małachowski, marszałek Sejmu Czteroletniego, a od 1809 r. stają się one własnością Urszuli - córki Konstancji i Dominika Radziwiłłów. Po śmierci Michała Radziwiłła i jego żony Aleksandry ze Steckich, właścicielem Czemiernik zostaje generał Wincenty Krasiński, adiutant Kościuszki i Napoleona (formalnym właścicielem był jego syn - autor "Nieboskiej Komedii", Zygmunt Krasiński). Majątkiem zarządza wówczas Józef Kotarbiński, dziadek jednego z najwybitniejszych filozofów polskich - Tadeusza Kotarbińskiego. Wtedy też został przeprowadzony remont pałacu. O tym wydarzeniu informuje napis na tablicy umieszczonej we wschodniej elewacji z napisem: "Firlej Postawił, Czas Zrujnował, Wincenty Hr. Krasiński Restaurował, pod zarządem Józefa Kotarbińskiego rok 1852".
W okresie powstania styczniowego Czemierniki były miejscem walk kawalerii powstańczej płk. Adama Zielińskiego z oddziałami rosyjskimi (mogiła powstańców znajduje się na cmentarzu parafialnym). W 1869 r. na mocy ukazu carskiego, w odwecie za udział w powstaniu styczniowym, Czemierniki tracą status miasta. W II połowie XIX wieku osada jest własnością Edwarda Raczyńskiego i Marii Beatrix - córki Zygmunta Krasińskiego. W latach 90-tych dziedziczy ją (do 1944 r.) Karol Roger Raczyński - pionier polskiego automobilizmu, ostatni właściciel dóbr czemiernickich .
W czasie działań wojennych w 1939 r. przez Czemierniki przechodzą oddziały kawalerii "Zaza" generała Zygmunta Podhorskiego, wchodzące w skład SGO "Polesie" generała F. Kleeberga. W okresie od 7 do 13 września 1939 r. w leśniczówce Ludwinów przebywa żona marszałka Rydza Śmigłego. Już na początku 1940 r. na terenie gminy organizuje się (i aktywnie działa) ruch oporu - Armia Krajowa i Bataliony Chłopskie. W tym samym czasie Niemcy tworzą dla Żydów getto. Okres okupacji zapisał się w dziejach gminy Czemierniki szeregiem egzekucji i bestialskich mordów dokonanych przez hitlerowców. W 1942 r. rozstrzelanych zostało 36 Żydów, a w 1943 r. 35 Polaków i Żydów podejrzanych o pomoc partyzantom.
1944 - majątek upaństwowiono i umieszczono w nim dom dziecka.
Gręzówka
- zabytkowe podlaskie chałupy z przełomu XIX i XX wieku, drewniana kapliczka z początku XX wieku.
Radzyń Podlaski - osada, która dałą początek miastu nosiła nazwę Kozirynek, w 2 poł. XVI wieku istnieją obok siebie 4 miejscowości: Radzyń, Kozirynek, Gradowiec, stanowiące własność królewską oraz Budzyń – wieś szlachecka. Nazwa w postaci dzisiejszej pojawia się w 1580 roku, miasto lokowane w połowie XV wieku przez Kazimierza Jagiellończyka na prawie magdeburskim, w 2 połowie XVI wieku znalazło się w zasiegu silnych wpływów reformacji, kościół katolicki oddano na zbór kalwinom i pozostawał w ich rekach do 1602 roku. W 1741 roku Radzyń staje się własnością Eustachego Potockiego, fundatora pałacu. Zespół pałacowo-parkowy typu francuskiego powstał w miejscu dawnego zamku, siedziby starosty Mnicha. Od poczatku XIX wieku pałac znajdował się w rękach księżny Anny Sapieżyny, która obawiając się konfiskaty mienia w związku z upadkiem powstania listopadowego sprzedała pałac Szlubowskim. W 1944 roku dobra zostały upaństwowione. Po zniszczeniach wojennych pałac odbudowano w latach 1950-62, w skład zespołu wchodzą oficyna z 1870 roku, oranżeria z 1858 roku, bramy oraz park z pomnikowymi 300-letnimi modrzewiami. Zespół kościelny tworzą dzwonnica, mur z bramami oraz dom kościelny. Kosciół przebudowywany w 1641 roku mieści w sobie kaplicę z nagrobkiem Mniszchów, starszą od pozostałej części kościoła.
Wola Okrzejska - dwór z 1 poł. XIX wieku, miejsce urodzenia Henryka Sienkiewicza (bezpośrednim przodkiem Henryka Sienkiewicza był Adam Cieszkowski – pradziad pisarza, który w 1781 roku odkupił majątek od krewnych). W zrekonstruowanym dworku muzeum Henryka Sienkiewicza. Obok duży park z XIX wieku.
Zofibór - kościół drewniany z 1854 roku.
Żabików
- dworek renesansowy prawdopodobnie najstarszy na Podlasiu, z 1 poł. XVII wieku, za dworkiem park, obecnie zaniedbany.